Το σώμα μας είναι φτιαγμένο έτσι ώστε να κάνει σωστή και αποτελεσματική χρήση των ιδιοτήτων του ήλιου. Το φως του ήλιου βοηθά να διατηρήσουμε υγιή πρότυπα ύπνου, ώστε να μπορούμε να είμαστε ξύπνιοι τη μέρα και να κοιμόμαστε ήσυχα τη νύχτα. Χαμηλά επίπεδα ηλιοφάνειας, ειδικά τους χειμερινούς μήνες, μπορούν να οδηγήσουν σε μια μορφή κατάθλιψης γνωστή και ως εποχική συναισθηματική διαταραχή.

Ωστόσο όμως, το ηλιακό φως μπορεί επίσης να προκαλέσει ζημιά.

Το φως του ήλιου ταξιδεύει στη Γη ως ένα σύνολο τόσο ορατών όσο και αόρατων ακτίνων ή κυμάτων. Τα μεγάλα κύματα, όπως τα ραδιοκύματα, είναι ακίνδυνα για τους ανθρώπους. Αλλά τα μικρότερα κύματα, όπως το υπεριώδες φως (UV), μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα. Οι μακρύτερες – 400/320nm από αυτές τις ακτίνες UV που φτάνουν στην επιφάνεια της Γης ονομάζονται ακτίνες UVA και οι μικρότερες – 320/290nm ονομάζονται ακτίνες UVB.

*Επίσης και οι μικρού κύματος ακτίνες UVC οι οποίες φιλτράρονται εξολοκλήρου απο την ατμόσφαιρα και δεν φτάνουν ποτέ την επιφάνεια της Γής.

Η υπερβολική έκθεση στις ακτίνες UVB μπορεί να οδηγήσει σε ηλιακά εγκαύματα. Οι ακτίνες UVA εισχωρούν βαθύτερα στο δέρμα, καταστρέφοντας το μεσαίο στρώμα (χόριο). Όταν αυτές εισέρχονται στα κύτταρα του δέρματος, παρεμβάλουν στις φυσιολογικές διαδικασίες επηρεάζοντας την αναγέννηση και την εμφάνισή του.

Με την πάροδο του χρόνου, η συνεχής – χρόνια έκθεση κάνει το δέρμα λιγότερο ελαστικό, τραχύ, ζαρωμένο (ρωγμές-αφυδατωμένο), λεπτό, οδηγώντας το αναπόφευκτα σε πρόωρη γήρανση.

Το δέρμα διαθέτει μηχανισμούς πρόληψης και επιδιόρθωσης. Η εξωτερική του στοιβάδα (επιδερμίδα) αποβάλλει συνεχώς νεκρά κύτταρα και τα αντικαθιστά. Αυτό παρατηρείται σε περίπτωση ηλιακού εγκαύματος όπου το δέρμα ξεφλουδίζει (απολεπίζεται) και επανέρχεται στην φυσιολογική του κατάσταση μετά το πέρας μιας ή δύο εβδομάδων.

Η υπερβολική – χρόνια έκθεση στον ήλιο προκαλεί αλλαγές – βλάβες στο γενετικό υλικό (DNA) αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος.

Κάθε χρόνο περίπου ένα  εκατομμύριο νέες διαγνώσεις αφορούν καρκίνους του δέρματος οι οποίοι παρατηρούνται τόσο σε ηλικιωμένους όσο και σε νεότερους ανθρώπους. Αναφορικά, ο πιο σοβαρός τύπος καθίσταται το μελάνωμα προερχόμενο από άτυπα μελανοκύτταρα – κύτταρα τα οποία παράγουν τη χρωστική (μελανίνη) στο δέρμα, στα μαλλιά και στα μάτια.

Οι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με το μελάνωμα κατά κύριο λόγο στηρίζονται σε κληρονομικά, γονιδιακά αίτια καθώς και στην έκθεση στον ήλιο.

Καθοριστικό ρόλο στην προστασία του δέρματος διαδραματίζει η γενετική (γονίδια – κληρονομικότητα), η οποία καθορίζει το περιεχόμενο χρωστικής στο δέρμα. Αν και τα άτομα με πιο σκούρο δέρμα έχουν μικρότερο κίνδυνο για βλάβες και ασθένειες που σχετίζονται με τον ήλιο, ωστόσο κάθε τύπος δέρματος είναι ευάλωτος και χρειάζεται προσοχή.

Ο καλύτερος τρόπος για την προστασία και πρόληψη της υγείας του δέρματος είναι ο περιορισμός της έκθεσης στον ήλιο. Αποφύγετε την παρατεταμένη έκθεση και επιλέξτε να είστε στη σκιά παρά στο άμεσο ηλιακό φως. Φοράτε προστατευτικά ρούχα και γυαλιά ηλίου και χρησιμοποιήστε αντηλιακό μεταξύ 10 π.μ. και 5 μ.μ.

Το δέρμα έχει “μνήμη”. “Θυμάται” την έκθεση στον ήλιο από τη βρεφική ηλικία καθώς και όλα τα ηλιακά εγκαύματα. Λίγος ήλιος την ημέρα μπορεί να οδηγήσει σε πολλές ώρες έκθεσης συνολικά στη ζωή. Συνεπώς, η επίδραση του ήλιου είναι αθροιστική. Το μήνυμα προς τους γονείς είναι ότι πρέπει να αναπτύξουν στα παιδιά τους συνήθειες ως προς την προστασία τους από τον ήλιο. Μεταξύ άλλων συνηθειών είναι και η αποφυγή του τεχνητού μαυρίσματος.

Σε κάθε αντηλιακό αναγράφεται ο δείκτης προστασίας SPF (Sun Protection Factor). Ένα αντηλιακό με SPF 15 σημαίνει ότι, για παράδειγμα, αν χρειάζονται 20 λεπτά για να προκληθεί ερύθημα σε δέρμα χωρίς προστασία, τότε η χρήση αντηλιακού με δείκτη SPF 15 θα μπορούσε να αποτρέψει το κοκκίνισμα 15 φορές περισσότερο, δηλαδή περίπου 5 ώρες. Ένα αντηλιακό με ένδειξη SPF 30 σημαίνει ότι θα χρειαστεί 30 φορές περισσότερο χρόνο και ούτω καθεξής.

Η αποτελεσματικότητα, βέβαια, των αντηλιακών επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Τα ενεργά συστατικά ενός αντηλιακού εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου, οπότε φροντίστε να ελέγξετε την ημερομηνία λήξης του. Η ποσότητα και η συχνότητα με την οποία το χρησιμοποιείτε (συνιστάται κάθε δύο ώρες περίπου) όσο και ο χρόνος που βρίσκεστε στο νερό επηρεάζουν την αποτελεσματικότητά του.

Πολλοί άνθρωποι αναζητούν τον ήλιο ως πηγή βιταμίνης D, η οποία είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος και των οστών. Η αλήθεια είναι ότι χρειαζόμαστε μικρή χρονικά έκθεση – περίπου 10 έως 15 λεπτά ημερησίως για την κάλυψη των αναγκών μας σε αυτή.

Αρκετοί παράγοντες – όπως οι νεφελώδεις ημέρες ή το σκούρο χρώμα δέρματος – μπορούν να μειώσουν την ποσότητα βιταμίνης D που δημιουργεί το δέρμα σας. Άλλες πηγές πρόσληψης είναι τα τρόφιμα (λιπαρά ψάρια, κρόκος αυγού, μανιτάρια κα.) και τα συμπληρώματα διατροφής. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας σχετικά με το εάν χρήζει να λαμβάνετε συμπληρώματα βιταμίνης D.

Περιορίστε τον χρόνο στον ήλιο για να προστατεύσετε το δέρμα σας από  βλάβες, ασθένειες και πρώιμες ρυτίδες. Αν εντοπίσετε ένα ύποπτο σημάδι στο δέρμα σας,  φροντίστε να το ελέγξετε.


Σοφές επιλογές

Μείνετε στη σκιά. Περιορίστε την έκθεση στον ήλιο, ειδικά μεταξύ 11 π.μ. και 4 μ.μ., όταν το φως του ήλιου είναι πιο έντονο

Χρησιμοποιήστε αντηλιακό, με δείκτη (SPF) 15 ή υψηλότερο με προστασία UVA και UVB. Εφαρμόστε το 20-30 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο. Επαναλάβετε συχνά , τουλάχιστον κάθε 2 ώρες

Προστατέψτε τα μάτια σας. Επιλέξτε γυαλιά ηλίου τα οποία φέρουν ετικέτα προστασίας UVA και UVB

Καλύψτε το δέρμα σας. Χρησιμοποιείστε καπέλο με φαρδύ γείσο και ρούχα με έντονα, σκούρα χρώματα και με δείκτη ρουχισμού UPF (Ultraviolet Protection Factor) που αναγράφεται στην ετικέτα

Αποφύγετε χώρους τεχνητού μαυρίσματος.


 

Κοινοποίηση: