Η ΔΕΠΥ  είναι μια διαταραχή κατά την οποία ένα άτομο δυσκολεύεται να δώσει προσοχή και να ελέγξει παρορμητικές συμπεριφορές. Μπορεί, επίσης, να είναι ανήσυχο και σχεδόν συνεχώς ενεργό.

Δεν είναι απλώς μια παιδική διαταραχή. Αν και τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ αρχίζουν στην παιδική ηλικία, σε αρκετές περιπτώσεις ακολουθούν έως την εφηβεία και την ενήλικη ζωή. Παρόλο που η υπερκινητικότητα τείνει να βελτιώνεται, καθώς το παιδί γίνεται έφηβος, τα προβλήματα σχετιζόμενα με απροσεξία, αποδιοργάνωση και κακό σωματικό έλεγχο, συχνά συνεχίζονται κατά τη διάρκεια των εφηβικών χρόνων έως και την ενηλικίωση.

Από τι προκαλείται;

Οι τρέχουσες έρευνες δείχνουν ότι προκαλείται από αλληλεπιδράσεις μεταξύ γονιδίων και περιβαλλοντικών ή μη παραγόντων. Όπως σε πολλές άλλες ασθένειες, διάφοροι παράγοντες μπορεί να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, για παράδειγμα:

  • Γονίδια (έρευνες σε δίδυμα ή υιοθετημένα παιδιά επιβεβαίωσαν ότι υπάρχει κληρονομική μετάδοση)
  • Το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ ή η χρήση ναρκωτικών ουσιών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
  • Έκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες, όπως υψηλά επίπεδα μολύβδου, σε νεαρή ηλικία
  • Χαμηλό βάρος γέννησης και κρανιοεγκεφαλική κάκωση κατά τον τοκετό

Προειδοποιητικά σημάδια

Άτομα με ΔΕΠΥ παρουσιάζουν ένα συνεχές μοτίβο τριών διαφορετικών τύπων συμπτωμάτων, όπως επίσης και συνδυασμό αυτών:

  • Δυσκολία προσοχής (απροσεξία)
  • Υπερδραστηριότητα (υπερκινητικότητα)
  • Δράση χωρίς σκέψη (παρορμητικότητα)

Δηλαδή μπορεί να:

  • Παραβλέπετε ή χάνετε λεπτομέρειες, κάνετε απρόσεκτα λάθη στo σχολείο, στη δουλειά ή κατά τη διάρκεια άλλων δραστηριοτήτων
  • Αντιμετωπίζετε προβλήματα συγκέντρωσης σε εργασίες, παιχνίδια, συνομιλίες, ανάγνωση
  • Φαίνεται να μην ακούτε όταν σας μιλάνε
  • Δυσκολεύεστε να ακολουθήσετε οδηγίες, να ολοκληρώσετε τις σχολικές εργασίες ή τις εργασίες στην δουλειά σας
  • Αντιμετωπίζετε προβλήματα με την οργάνωση δραστηριοτήτων, όπως εκτέλεση διαδοχικών ενεργειών, διατήρηση του υλικού και των αντικειμένων σε τάξη και διαχείριση του χρόνου
  • Αποφεύγετε ή αντιπαθείτε εργασίες που απαιτούν συνεχή πνευματική προσπάθεια
  • Χάνετε πράγματα που είναι απαραίτητα, όπως σχολικά είδη, μολύβια, βιβλία, εργαλεία, πορτοφόλια, κλειδιά, γυαλιά και κινητά τηλέφωνα
  • Αποσπάστε εύκολα από άσχετες σκέψεις ή ερεθίσματα
  • Ξεχνάτε τις καθημερινές σας δραστηριότητες, όπως δουλειές, καθήκοντα και ραντεβού

  Συμπτώματα υπερκινητικότητας και παρορμητικότητας μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Νευρικότητα ενώ κάθεστε
  • Σηκώνεστε και μετακινήστε σε καταστάσεις που πρέπει να είστε προσηλωμένοι, όπως στην σχολική τάξη ή στο γραφείο
  • Είστε συνεχώς σε κίνηση, μιλάτε ασταμάτητα διακόπτοντας τους άλλους πρίν καν ολοκληρώσουν την σκέψη τους
  • Αντιμετωπίζετε προβλήματα με την αναμονή της σειράς σας
  • Διακοπή ή παρεμβολή σε άλλους, για παράδειγμα σε συνομιλίες, παιχνίδια ή δραστηριότητες

Η εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων και κλινικών σημείων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα άτομο έχει ΔΕΠΥ. Πολλά άλλα προβλήματα, όπως το άγχος, η κατάθλιψη και ορισμένοι τύποι μαθησιακών δυσκολιών, μπορεί να έχουν παρόμοια συμπτωματολογία.

Εάν ανησυχείτε για το εάν εσείς ή το παιδί σας μπορεί να έχετε ΔΕΠΥ, το πρώτο βήμα είναι να μιλήσετε με έναν επαγγελματία υγείας για να μάθετε εάν τα συμπτώματα ταιριάζουν στη διάγνωση. Η διάγνωση μπορεί να γίνει από επαγγελματία ψυχικής υγείας, όπως ψυχίατρο, κλινικό ψυχολόγο, πάροχο πρωτοβάθμιας περίθαλψης ή παιδίατρο.

Αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ

Αν και δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία, οι διαθέσιμες υποστηρικτικές μέθοδοι αντιμετώπισης βασίζονται στη μείωση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της λειτουργικότητας του ατόμου. Aντιμετωπίζεται συνήθως με φάρμακα, εκπαίδευση (τεχνικές διαχείρισης στρες), εκπαίδευση γονέων και συνδυασμό αυτών.

 

Κοινοποίηση: